شمس الدين حافظ
619
ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )
535 - « اى پيك صبا » زان مى عشق كز او پخته شود هر خامى * گرچه ماه رمضان است ، بياور جامى روزها رفت كه دست من مسكين نگرفت * ساق شمشادقدى ، ساعد سيماندامى روزه هرچند كه مهمانِ عزيز است ، اى دل * صحبتش موهبتى دان و شدن انعامى مرغ زيرك به دَرِ خانقه اكنون نپرد * كه نهادهست به هر مجلس وعظى دامى گله از زاهد بدخو نكنم ، رسم اين است * كه چو صبحى بدمد ، در پىاش افتد شامى يار من گر بخرامد به تماشاى چمن * برسانش ز من اى پيك صبا پيغامى آن حريفى كه شب و روز مى صاف كشد * بُوَد آيا كه كند ياد ز دُردآشامى ؟ حافظا ، گر ندهد دادِ دلت آصف عهد * كام دشوار به دست آورى از خودكامى * توضيحات : معنى بيت ( 1 ) ( از آن شراب محبت كه هر نادانى را آزمايش كرده و باتجربه نموده است ، اگرچه ماه رمضان است يك ساغر بنوشان ) معنى بيت ( 2 و 3 ) ( زمان سپرى شد كه دستم به زلف شمشادقدى و به بازوى سيمتنى نرسيده و روزه اگرچه ميهمان و گرامى است اما در فرارسيدن ماه رمضان موهبتى است و در رفتنش هم لطف و احسانى است ) معنى بيت ( 4 ) ( انسان آگاهدل و عارف در اين روزگار به در خانقاه نمىرود زيرا در هر محفلى ، واعظى دام ريا پهن كرده و موعظه مىكند ) معنى بيت ( 5 ) ( از پارساى تندخو جاى گله و شكايت نمىباشد زيرا رسم روزگار است كه بد و خوب وجود داشته باشد . در اين بيت : حافظ - صبح ، زاهد - شام ) معنى بيت ( 6 و 7 ) ( اى باد صبا وقتى يار من به تماشاى چمن مىرود از من به او پيغام بده و بگو : يار بادهنوش كه شبانه روز باده صاف مىنوشى ، مىتوانى از بادهنوشى قديمى و كهنهكارى مانند من يادى كنى ) معنى بيت ( 8 ) ( اى حافظ ، به داد دل تو اگر آصف وزير شاه شجاع نرسد از يار خودكامه چه انتظار دارى - اگر مرادت دست ندهد با خودرايى و غرورى كه دارى مشكل است به آرزويت برسى ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - از زمان كمتر بهره مىگيريد و وقتهاى زيادى را بيهوده به هدر مىدهيد ، درحالىكه انسانهاى موفق هميشه به فرصتها توجّه داشتهاند . اگر امروز فعاليت نكنيد در آينده پشيمان مىشويد ، به او بگوييد هرچه در توان دارد ، بكوشد كه موفق مىشود . 2 - چشم به راه كسى يا چيزى يا شغلى مىباشيد كه به دست آوردن آن مستلزم كار و تلاش و تجربه و انديشهء بيشتر مىباشد ، كسى به شما پيشنهادى كرد اما شما نسبت به آن بىتوجّهى كرديد ، درحالىكه مىتوانستيد ، بهرهء كافى را ببريد . 3 - اين نيت عملى مىگردد و جاى نگرانى وجود ندارد ، علت تأخير اين است كه شما مقدمات لازم را فراهم نساختهايد و با جديت وارد كار نشديد پس توكل بر خدا كنيد و اقدام نماييد . 4 - به يكى از مشاهد متبركه برويد و سورهء مباركه « بقره » را از آيه 80 تا 110 با حضور قلب و معنى بخوانيد ، گشايش بسيار است . 5 - به پدر و مادر و همسر توجه كافى داشته باشيد ، آنها عاشقانه شما را دوست دارند ، پس به مهر و محبت آنها پاسخ دهيد . 6 - با توجه به بيتهاى اين غزل روحيه جنابعالى چنين است : فعال ، پرتحرك ، ايدهآليست ، بااحساس ، مادىگرا ، باسياست ، فكور ، لجباز ، آزاده ، دلربا ، جذاب ، شيكپوش ، اهل تجملات ، شاداب ، خندهرو ، بذلهگو و خوش برخورد . 7 - از مسايلى كه پيش آمده ، زياد نگران نباشيد ، مردم آنقدر ناراحتى دارند كه اگر از آن آگاه شويد ، ملاحظه خواهيد كرد كه بسيار خوشبخت هستيد .